Antiquitates

Portrety z Palmiry

drakaina@NOSPAM.gazeta.pl — Sun, 15 Nov 2009 10:51:50 +0100

Pierwsze wzmianki o Palmirze pochodz� z archiw�w miasta Mari z drugiego tysi�clecia BC, ale najwi�kszy rozkwit tego syryjskiego miasta przypada na p�ny okres hellenistyczny i czasy rzymskie. Za czas�w Seleukid�w Palmira zachowa�a niezale�no��, a pierwsze pr�by zdobycia jej przez Rzymian (konkretnie Marka Antoniusza) nie powiod�y si�. Dopiero kilkadziesi�t lat p�niej, za panowania Tyberiusza, Palmira zosta�a w��czona do rzymskiej prowincji Syria. Z kolei cesarza Hadriana Palmira zachwyci�a do tego stopnia, �e og�osi� j� wolnym miastem o nazwie Palmyra Hadriana, rz�dzonym przez lokalnych, aczkolwiek zromanizowanych kr�l�w. Najwi�ksz� s�aw� spo�r�d w�adc�w Palmiry zyska�a kobieta, Septimia Zenobia, wdowa po zarz�dcy Syrii, oficjalnie sprawuj�ca w�adz� w imieniu swojego nieletniego syna. Zenobia wywo�a�a bunt przeciwko Rzymianom i na kr�tko oderwa�a cz�� Syrii i Egiptu od imperium, tworz�c kr�lestwo Palmiry. Zosta�a pokonana przez cesarza Aureliana, kt�ry wprawdzie poprowadzi� j� zakut� w �a�cuchy w tryumfie, ale potem zapewni� jej i�cie kr�lewskie �ycie w Rzymie, dopuszczaj�c j� tak�e do czynnej polityki.

W sztuce Palmiry przeplataj� si� elementy grecko-rzymskie i persko-partyjskie, tworz�c niepowtarzalny orientalizuj�cy styl. Najwi�ksz� s�aw� zyska�y wykonywane w bardzo wysokim reliefie portrety funeralne, kt�re umieszczano nad wej�ciami do kom�r grobowych w niezwykle bogato zdobionych grobowcach, budowanych w po�o�onej pod miastem nekropoli.

Kobieta, III w. CE

M�czyzna, II w. CE

Ala, c�rka Yarhai Ababa, 113 CE

Dwaj m�czy�ni i dziewczynka (Yarhibole, Male i Belta), 2 po�owa II w. CE

1 - Museo Nazionale d'Arte Orientale, Rzym

2-4 - Ny Carlsberg Glyptotek, Kopenhaga

Bes

drakaina@NOSPAM.gazeta.pl — Sun, 8 Nov 2009 22:53:10 +0100

À propos dyskusji trzy wpisy temu: bardzo �adna wapienna figurka Besa (egipskiego opieku�czego b�stwa dom�w i narodzin, kt�re w sztuce pojawia si� stosunkowo p�no, ale prawdopodobnie wyst�powa�o w mitologii znacznie wcze�niej, co w tej chwili jest dla nas trudno uchwytne) z okresu ptolemejskiego, kt�r� dzi� sfotografowa�am.

12 listopada: r�wnie� w zwi�zku z wspomnian� dyskusj� do��czam jeszcze dwa zdj�cia, za jako�� drugiego (z Luwru) z g�ry przepraszam - jest ono sprzed czas�w, kiedy dorobi�am si� porz�dnego sprz�tu, ale jest to najstarszy wizerunek Besa, jaki mam w fotograficznych zbiorach. Pochodzi ona z tzw. okresu p�nego, konkretnie IV w. BC. Druga jest r�wnie� ptolemejska. Wydany przez British Museum s�ownik staro�ytnego Egiptu podaje okres Amenhotepa III (Nowe Pa�stwo, pierwsza po�owa XIV w. BC) jako najstarszy znany wizerunek Besa jako Besa, a nie kt�rego� z uto�samionym z nim p�niej b�stw.

Ny Carlsberg Glyptotek, Kopenhaga

Nationalmuseet, Kopenhaga

Luwr, Pary�

O�tarz Pergamo�ski

drakaina@NOSPAM.gazeta.pl — Sat, 7 Nov 2009 00:10:07 +0100

W�a�ciwie ideowo nie powinnam lubi� tego dzie�a: monumentalny o�tarz po�wi�cony Zeusowi i Atenie powsta� dla uczczenia bitwy pod Magnezj� w 190 r., w kt�rej Rzymianie wraz z Pergamo�czykami dokopali Antiochowi III z dynastii Seleukid�w. Do kr�l�w hellenistycznych tak w og�le to mam stosunek spod znaku odi et amo: kocham t� epok�, kocham jej sztuk�, wielu w�adc�w - z Antiochem III w��cznie - lubi� i podziwiam, ale zarazem darowa� im nie mog� tych nieustannych wojen i k��tni, kt�re w ko�cu doprowadzi�y do upadku ich �wiata, bo coraz to kto� na tym wschodzie zwraca� si� do rosn�cego powoli ale skutecznie w si�� Rzymu, a z Rzymianami to tak by�o, �e jak dostali palec, to natychmiast, nie czekaj�c, odgryzali ca�� r�k�. Ale mimo to wszystko nie jestem w stanie nie lubi� O�tarza - ma on jedn� z najwspanialszych dekoracji rze�biarskich w historii. Na poc��tek fragmenty tzw. du�ego fryzu, przedstawiaj�cego gigantomachi�.

Pergamonmuseum Berlin

Wenus Eskwili�ska

drakaina@NOSPAM.gazeta.pl — Mon, 26 Oct 2009 09:07:53 +0100

No dobrze, przyznam si� - zakocha�am si� w niej od pierwszego wejrzenia i to ca�kowicie i na amen, cho� wydawa�o mi si�, �e ten etap mam ju� za sob� ;) Jest dla mnie absolutnie najpi�kniejszym pos�giem Afrodyty, jaki widzia�am, a widzia�am sporo tych najs�ynniejszych. Niekt�rzy chcieliby w niej widzie� Kleopatr� (mo�e ze wzgl�du na tego w�a na naczyniu u st�p), ale przypominam, �e Kleopatra nie by�a pi�kna. I to by by�o na tyle. Doskona�e pi�kno nie potrzebuje komentarza.

rzymska kopia rze�by hellenistycznej

Muzea Kapitoli�skie, Rzym