sobota, 20 marca 2010
Fresk wiosenny

Dziś pierwszy dzień wiosny, więc dla uczczenia wiosennej równonocy - słynny fresk z tzw. Xeste Beta w Akrotiri na Therze (Santorini). Podejrzewa się, że budynek ten (a może tylko pomieszczenie 6, z którego pochodzi fresk) pełnił być może funkcję sakralną, ale nie ma co do tego pewności. Fresk przedstawia krajobraz ze skałami, na których rosną lilie, oraz niebem, po którym latają jaskółki. Niezwykłość tego fresu polega między innymi na tym, że przedstawienie ma swobodny układ, bez rejestrów (wyróżnionych pasów kompozycyjnych), a poszczególne jego elementy, pomimo pewnej monotonii podyktowanej tematem, są zindywidualizowane: np. nie powtarzają się ujęcia jaskółek, skał czy grup kwiatów. Kolorystyka jest dość umowna, nie znano bowiem zielonego barwnika. Fresk wiosenny znakomicie pokazuje, jak swobodne, niemalże impresjonistyczne było malarstwo egejskie. Freski z Akrotiri zachowały się znakomicie ze względu na wybuch wulkanu, który wedle danych geologiczno-dendrologicznych nastąpił w 1627 r. BC (problemu nastręcza datowanie zabytków archeologicznych, wskazujące na późniejszy czas wybuchu), a mieszkańcy miasta opuścili je po poprzedzającym erupcję trzęsieniu ziemi, pozostawiając większość dobytku.

Akrotiri - fresk wiosenny

Akrotiri - fresk wiosenny

Narodowe Muzeum Archeologiczne, Ateny

sobota, 06 lutego 2010
Depas amfikypellon

Nazwa, jaką nadał Heinrich Schliemann tym naczyniom, znalezionym przez niego w warstwie Troja II, pochodzi z Odysei (III 43). W domu Nestora Telemach spełnia libację dla Ateny i pije wino z "pięknego kubka dwuusznego". Dla Schliemanna, który był archeologiem-romantykiem, znalezienie takiego kubka - obok. tzw. "skarbu Priama" złożonego ze złotej biżuterii i naczyń - stanowiło dowód, iż natrafił na to, czego obsesyjnie poszukiwał: Troję Homerową, stanowiącą potwierdzenie, iż opowieści zawarte w ósmowiecznych eposach stanowią odbicie autentycznych wydarzeń historycznych. Niestety, Schliemann był w błędzie: Troja II to warstwa znacznie wcześniejsza niż "wojna trojańska", późniejsze badania bowiem pozwoliły wydatować ją na lata 2500-2200 BC czyli długo przed początkiem epoki mykeńskiej na lądzie greckim. Co więcej, Schliemann nigdy nie dowiedział się, że prowadząc coraz głębsze wykopaliska - zakładał bowiem mylnie, że "Troja Priama" powinna być jedną z najstarszych warstw - zniszczył nieodwracalnie dokładnie to, czego szukał, czyli miasto z ok. 1200 BC. Archeologowie do dziś nie są całkiem zgodni, czy "wojna trojańska" odpowiada za zniszczenie warstwy Troja VI czy też Troja VIIa, ponieważ w obu znajdują się elementy zgodne i całkowicie sprzeczne z opisem Homera. Na pewno jednak "Homerowe" skarby Schliemanna to zabytki ze znacznie wcześniejszej epoki.

Nazwa przyjęła się jednak w archeologii dla takich naczyń, które poza tym, że bardzo popularne w Troi epoki wczesnego brązu, rozpowszechnione były w tym samym czasie również w całej Azji Mniejszej i w Syrii, a spotyka się je także na Cykladach.

Depas amfikypellon

Depas amfikypellon

Neues Museum, Berlin

sobota, 01 listopada 2008
Dary grobowe

Złote maski nie były wyłączną specjalnością kultury mykeńskiej - choć to z tamtych czasów przetrwały te najsłynniejsze, a wśród nich ta, którą Heinrich Schliemann uważał za pośmiertną maskę mitycznego Agamemnona. Podobne maski wkładano do grobów - zwłaszcza na peryferiach świata greckiego - w VI, a nawet V w. BCE. Znane są przykłady z pogranicza Epiru i Ilirii, dzisiejszego Ohrydu (ponoć obecnie w Muzeum w Belgradzie, co muszę kiedyś sprawdzić), a także z Macedonii. Rysy twarzy masek są na tyle zróżnicowane, że zapewne mają charakter portretowy. Stanowią zaledwie fragment wyposażenia grobowego zarówno w okresie helladzkim, jak i greckim, które obejmowało nierzadko złote i ceramiczne naczynia, biżuterię, elementy uzbrojenia, figurki kultowe - ale muszę coś zachować na wpiwy w przyszłych latach...

Złota maska z Myken

Maska mykeńska, połowa XVI w. BCE
Narodowe Muzeum Archeologiczne w Atenach

Złota maska z Macedonii

Maska z Macedonii, cmentarzysko w Sindos, grób kobiecy z końca VI w. BCE
Muzeum Archeologiczne w Thessalonice

Mykeny, groby szybowe

Fragment okręgu A grobów szybowych w Mykenach,
miejsce znalezienia pięciu pochówków wyposażonych m. in. w złote maski.

czwartek, 08 maja 2008
Potnia theron

Skandalicznie dawno nie było nic z biżuterii, więc w nawiązaniu do prezentów urodzinowych przepiękna i bardzo stara (należąca jeszcze do kultury helladzkiej) zawieszka z przedstawieniem Pani nad zwierzętami. Przedstawienie takie jest jednym z najstarszych typów ujęć bogiń związanych z naturą i płodnością, a także polowaniem; spotykamy je w kolejnych kulturach Mezopotamii i wyżyny irańskiej (jako Kybele, Isztar, Anahitę), kulturze minojskiej i mykeńskiej, gdzie głównie utożsamiana jest z Artemidą i Persefoną. Klasyczna religia grecka w dużej mierze gubi to ujęcie, ale jego ślady widoczne są jeszcze w sztuce okresu archaicznego, głównie w VII w.

Potnia theron
Egina, 1850-1550 BCE
British Museum, Londyn

niedziela, 23 marca 2008
Jajko

Z okazji wielkanocnych pisanek takie oto zastosowanie jaja w mykeńskiej sztuce użytkowej - dzięki swej grubej skorupce odpowiednio oprawione strusie jajo mogło służyć jako naczynie. Dekorowano je elementami brązowymi lub ceramicznymi, tworzono również naczynia wzorowane kształtem na jajach.

Mykeńskie

Mykeńskie

ok. XIV w. BCE, Muzeum Archeologiczne w Atenach

sobota, 15 grudnia 2007
Trochę mykeńsko, trochę wschodnio
Figurka z kości słoniowej
Figurka z kości słoniowej

Przygotowywałam ostatnio prezentację o drobnym rzemiośle mykeńskim, więc coś z tej kolekcji
- to bodaj moje ulubione artefakty: dwie figurki z kości słoniowej z wyraźnymi wpływami orientalnymi.
Muzeum Archeologiczne w Atenach
sobota, 06 października 2007
Fresk z Myken
Narodowe Muzeum Archeologiczne, Ateny
O autorze
       Copyright

       

       

        Najlepsze Blogi