sobota, 28 listopada 2009
Kocioł z Gundestrup

Ten wspaniały zabytek znaleziony został na Półwyspie Jutlandzkim w dzisiejszej Danii, ale stylem i dekoracją całkowicie nie przystaje do kultury skandynawskiej - pochodzi prawdopodobnie z dalekiego południowego wschodu (większość motywów - zwierzęta, wśród których są słonie i gryfy, postacie bóstw - wykazuje proweniencję z północno-wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego lub też regionu zachodniego Morza Czarnego).  Wykonany ze srebra kocioł pochodzi z II albo I w. BC, a jego pochodzenie pozostaje na razie zagadką, być może szczegółowa analiza ikonograficzna mogłaby przynieść odpowiedź. Najbardziej prawdopodobny wydaje się trop tracki (obszar dzisiejszej Bułgarii, północno-wschodniej Grecji i północno-zachodniej Turcji), zwłaszcza że może on tłumaczyć również obecność elementów celtyckich, jak np. specyficzne instrumenty muzyczne  czy bóstwo z rogami jelenia - na Bałkanach i w Azji Mniejszej Trakowie spotykali się z Celtami. W Skandynawii kocioł znalazł się zapewne drogą handlu lub też jako łup wojenny. Przypuszcza się, że na północy służył do celów rytualnych.

Na zewnętrznej stronie kotła przedstawiono głowy bóstw związanych zarówno z płodnością jak i zniszczeniem, wewnętrzną stronę ozdabiają bardziej skomplikowane sceny figuralne.

Gundestrup Cauldron

Gundestrup Cauldron

Gundestrup Cauldron

Gundestrup Cauldron

Nationalmuseet, Kopenhaga

niedziela, 15 listopada 2009
Portrety z Palmiry

Pierwsze wzmianki o Palmirze pochodzą z archiwów miasta Mari z drugiego tysiąclecia BC, ale największy rozkwit tego syryjskiego miasta przypada na późny okres hellenistyczny i czasy rzymskie. Za czasów Seleukidów Palmira zachowała niezależność, a pierwsze próby zdobycia jej przez Rzymian (konkretnie Marka Antoniusza) nie powiodły się. Dopiero kilkadziesiąt lat później, za panowania Tyberiusza, Palmira została włączona do rzymskiej prowincji Syria. Z kolei cesarza Hadriana Palmira zachwyciła do tego stopnia, że ogłosił ją wolnym miastem o nazwie Palmyra Hadriana, rządzonym przez lokalnych, aczkolwiek zromanizowanych królów. Największą sławę spośród władców Palmiry zyskała kobieta, Septimia Zenobia, wdowa po zarządcy Syrii, oficjalnie sprawująca władzę w imieniu swojego nieletniego syna. Zenobia wywołała bunt przeciwko Rzymianom i na krótko oderwała część Syrii i Egiptu od imperium, tworząc królestwo Palmiry. Została pokonana przez cesarza Aureliana, który wprawdzie poprowadził ją zakutą w łańcuchy w tryumfie, ale potem zapewnił jej iście królewskie życie w Rzymie, dopuszczając ją także do czynnej polityki.

W sztuce Palmiry przeplatają się elementy grecko-rzymskie i persko-partyjskie, tworząc niepowtarzalny orientalizujący styl. Największą sławę zyskały wykonywane w bardzo wysokim reliefie portrety funeralne, które umieszczano nad wejściami do komór grobowych w niezwykle bogato zdobionych grobowcach, budowanych w położonej pod miastem nekropoli.

Palmyra

Kobieta, III w. CE

Palmyra

Mężczyzna, II w. CE

Palmyra

Ala, córka Yarhai Ababa, 113 CE

Palmyra

Dwaj mężczyźni i dziewczynka (Yarhibole, Male i Belta), 2 połowa II w. CE

1 - Museo Nazionale d'Arte Orientale, Rzym

2-4 - Ny Carlsberg Glyptotek, Kopenhaga

niedziela, 08 listopada 2009
Bes

À propos dyskusji trzy wpisy temu: bardzo ładna wapienna figurka Besa (egipskiego opiekuńczego bóstwa domów i narodzin, które w sztuce pojawia się stosunkowo późno, ale prawdopodobnie występowało w mitologii znacznie wcześniej, co w tej chwili jest dla nas trudno uchwytne) z okresu ptolemejskiego, którą dziś sfotografowałam.

12 listopada: również w związku z wspomnianą dyskusją dołączam jeszcze dwa zdjęcia, za jakość drugiego (z Luwru) z góry przepraszam - jest ono sprzed czasów, kiedy dorobiłam się porządnego sprzętu, ale jest to najstarszy wizerunek Besa, jaki mam w fotograficznych zbiorach. Pochodzi ona z tzw. okresu późnego, konkretnie IV w. BC. Druga jest również ptolemejska. Wydany przez British Museum słownik starożytnego Egiptu podaje okres Amenhotepa III (Nowe Państwo, pierwsza połowa XIV w. BC) jako najstarszy znany wizerunek Besa jako Besa, a nie któregoś z utożsamionym z nim później bóstw.

Bes

Ny Carlsberg Glyptotek, Kopenhaga

Bes

Nationalmuseet, Kopenhaga

Bes

Luwr, Paryż

Tagi: bogowie
22:53, drakaina , Egipt
Link Komentarze (1) »
sobota, 07 listopada 2009
Ołtarz Pergamoński

Właściwie ideowo nie powinnam lubić tego dzieła: monumentalny ołtarz poświęcony Zeusowi i Atenie powstał dla uczczenia bitwy pod Magnezją w 190 r., w której Rzymianie wraz z Pergamończykami dokopali Antiochowi III z dynastii Seleukidów. Do królów hellenistycznych tak w ogóle to mam stosunek spod znaku odi et amo: kocham tę epokę, kocham jej sztukę, wielu władców - z Antiochem III włącznie - lubię i podziwiam, ale zarazem darować im nie mogę tych nieustannych wojen i kłótni, które w końcu doprowadziły do upadku ich świata, bo coraz to ktoś na tym wschodzie zwracał się do rosnącego powoli ale skutecznie w siłę Rzymu, a z Rzymianami to tak było, że jak dostali palec, to natychmiast, nie czekając, odgryzali całą rękę. Ale mimo to wszystko nie jestem w stanie nie lubić Ołtarza - ma on jedną z najwspanialszych dekoracji rzeźbiarskich w historii. Na pocżątek fragmenty tzw. dużego fryzu, przedstawiającego gigantomachię.

Ołtarz Pergamoński

Ołtarz Pergamoński

Ołtarz Pergamoński

Pergamonmuseum Berlin

O autorze
       Copyright

       

       

        Najlepsze Blogi