środa, 21 stycznia 2009
Periegeza 2008: Perachora

Są w Grecji takie miejsca, w których czuję się jak w tym moim ulubionym wierszu Kawafisa, W Jonii (przytoczony na samym dole notki), i dlatego lubię w nie wracać jak najczęściej, są też takie, do których bardzo bym chciała wrócić z najróżniejszych powodów - czasami po prostu dlatego, że nie byłam w nich dość długo, żeby się nimi nacieszyć. Do pierwszych należą zwłaszcza Delfy, które odwiedzam prawie za każdym razem. Do drugich - Stagira i Perachora. Ta druga, jako jedno z najstarszych znanych archeologii sanktuariów, a zarazem jeden z absolutnie najpiękniejszych zakątków Grecji (na końcu długiego cypla położonego naprzeciwko Koryntu), łączy w sobie obie te tęsknoty, dlatego imieninowo dla samej siebie - wspomnienie z Perachory.

Perachora - widok ogólny

Tutejsza świątynia Hery Akraja powstała ok. 800 BCE, a więc w środkowym okresie geometrycznym. Była niewielkim budynkiem w kształcie prostokąta z apsydalnym zakończeniem, przed wejściem zaś miała prawdopodobnie ganek wsparty na podporach (późniejszy prostylos), jedynie fundamenty były kamienne. Jej kształt odtwarzamy na podstawie terakotowego modelu znalezionego na terenie późniejszej, doryckiej świątyni zbudowanej tuż obok, której ruiny widać na górze zdjęcia.

 Perachora, stoai

Obok świątyni znajdują się pozostałości portyków z V/IV w.

 Perachora - cysterna

Jednym z najciekawszych obiektów na tym stanowisku jest cysterna - czyli zbiornik na wodę - z ok. 525 BCE, zakończona z obu stron półokrągłymi apsydami. Sam zbiornik miał ściany pokryte nieprzepuszczającym wody stiukiem, budynek nad nim wspierał się niegdyś na filarach, a do środka i na dół prowadziły skomplikowane konstrukcyjnie schody, oparte na specjalnych wspornikach.

poniedziałek, 19 stycznia 2009
Periegeza 2008: Korynt

Korynt był najważniejszym ośrodkiem na obszarze Grecji właściwej w okresie geometrycznym i archaicznym (900-480 BC), między innymi dzięki władzy światłych tyranów w VII w. (kwestia greckich określeń władców i późniejszych konotacji poszczególnych słów to jednakowoż temat raczej na Scribere... i może go tam kiedyś poruszę); zdetronizowały go dopiero w V w. Ateny, których pozycja zarówno polityczna jak i ekonomiczna wzrosła po wojnach perskich. Korynt pozostał jednak ważnym ośrodkiem handlowym i punktem strategicznym ze względu na swoje położenie. To tu w roku 338/337, po bitwie pod Cheroneą, Filip Macedoński zawiązał z greckimi poleis przymierze znane jako Związek Helleński (Koryncki), gwarantujące zawieszenie wewnętrznych walk i zjednoczenie sił na wyprawę perską. W Koryncie spędził sporą część życia filozof Diogenes z Synopy i zapewne tu właśnie Aleksander "zasłaniał mu słońce", jak mówi znana anegdota. Korynt stał się ponadto symbolem rzymskiego podboju Hellady: w 146 r., tym samym, w którym zniszczenie Kartaginy zakończyło wojny punickie, wojska Lucjusza Mummiusza rozprawiły się ostatecznie ze Związkiem Achajskim i zburzyły i spaliły Korynt, mordując lub sprzedając w niewolę całą jego ludność. Dopiero Juliusz Cezar na krótko przed śmiercią odbudował miasto, które stało się stolicą rzymskiej prowincji Achaja, obejmującej południową Grecję.

Świątynia Apollina w Koryncie

Dorycka świątynia Apollina na wzgórzu świątynnym w Koryncie, ok. 570-560 BCE.

Świątynie w Koryncie i na Istmie Korynckim należą do najwcześniejszych zabytków doryckich, z czasów, kiedy porządek ten nie był jeszcze ostatecznie ukształtowany. Korynt uważany jest jednak za ojczyznę całkowicie kamiennych świątyń, ponieważto tu - zarówno wedle źródeł historycznych, jak i archeologicznych - wynaleziono system krycia dachu terakotowymi (później też marmurowymi) dachówkami, co umożliwiło konstrukcję spadzistych dachów z przyczółkami, które później zaczęto wypełniać dekoracją rzeźbiarską. Na świątyni korynckiej wzorowane były później świątynia Apollina w Delfach i Ateny Polias (niezachowana) na ateńskiej Akropolis. Oryginalnie kolumn było 6 na krótszym i 15 na dłuższym boku. W świątyni tej odkryto nieźle zachowane ślady polichromii.

 Korynt - sklepy

Sklepy lub warsztaty na greckiej agorze. Pozostałości z czasów greckich są w zabudowie Koryntu nieliczne ze względu na rozmiar zniszczeń dokonanych przez Rzymian po zdobyciu miasta.

Korynt - Źródło Peirene

 Tzw. Źródło Peirene - miejsce, gdzie wedle mitu Bellerofon miał okiełznać Pegaza. Jest to dokładniej rzecz biorąc jedno z miejsc utożsamianych z tym źródłem, drugie znajduje się na szczycie Akrokoryntu. Widoczne na zdjęciu zabudowania pochodzą z czasów rozbudowy miasta przez Herodesa Atticusa, bogatego obywatela rzymskiego pochodzącego z Grecji, hellenofila i mecenasa kultury greckiej z czasów Hadriana i Antoninusa Piusa (II w. CE).

Korynt i Akrokorynt

Widok na rzymskie zabudowania miasta wokół drogi prowadzącej do portu morskiego w Lechajonie, wraz z górującym nad miastem Akrokoryntem, na którym znajdują się pozostałości świątyń z epoki geometrycznej i wczesnoarchaicznej, twierdzy hellenistycznej oraz późniejszych zabudowań obronnych.

środa, 14 stycznia 2009
Ad multos annos, amica!

Malutka przerwa w relacji stricte ubiegło-wakacyjnej: wpis specjalnie dla Ninedin, z okazji urodzin.

 Hellenistyczna apoteoza literatury dla niestrudzenie mnie dokształcającej w tym względzie specjalistki od literatury hellenistycznej.

 Apoteoza Homera

Tzw. Apoteoza Homera, relief hellenistyczny z ok. 125 r., dzieło Archelaosa z Priene.

W najwyższym rejestrze kompozycji nawiązującej zapewne do góry Parnas: rodzice Muz, Zeus i Mnemosyne; poniżej Muzy i Apollo Kitarodos w grocie delfickiej, na prawo od groty poeta - fundator reliefu (ze zwojem w ręce i trójnogiem powyżej, oznaczającym zwycięstwo w konkursie); w najniższym pasie scena składania ofiary: na tronie zasiada Homer, za nim stoją wieńczące go personifikacje Czasu (Kronos) i Świata (Oikumene),przed nim personifikacje m. in. Iliady i Odysei, Mitu, Historii i Poezji. Dzieło rzeźbiarskie zatem niemal równie erudycyjne i wyrafinowane jak poezja aleksandryjska.

A tu, w ramach przypomnienia - Twoi ulubieni bohaterowie, których omal nie dałam tu jeszcze raz w ramach prezentu ;)

Tagi: relief
11:15, drakaina , Grecja
Link Komentarze (1) »
wtorek, 13 stycznia 2009
Periegeza 2008: Filippi

Ponieważ marnie widzę napisanie w najbliższym czasie na Scribere... relacji z (zeszłorocznej już!) sierpniowej podróży do Grecji, a na dodatek w najbliższym czasie szykuje się wypad do Rzymu, postanowiłam tutaj w większym skrócie tę ostatnią wędrówkę po Helladzie streścić, za to z większą liczbą obrazków.

 Panorama agory rzymskiej

Zaczynam od Filippi, miasta położonego we wschodniej, trackiej części Macedonii, nazwanego na cześć Filipa II Macedońskiego, który założył to miasto w okresie podboju tego obszaru w 356 r. Wcześniej w tym miejscu istniała kolonia mieszkańców pobliskiej wyspy Thasos. Miasto było położone w pobliżu niezwykle bogatych złóż srebra i złota w górach Pangajon i pełniło funkcję garnizonu strzegącego szlaku handlowego do niedalekiego Amfipolis, miasta o dużym znaczeniu strategicznym - zdobycie kontroli nad tymi złożami umożliwiło Filipowi uczynienie z peryferyjnego królestwa potęgi niemającej sobie równej w ówczesnym świecie greckim i, jak miało się wkrótce okazać, zdolnej skutecznie zagrozić nawet Persji Achemenidów. Co ciekawe, miasto utrzymało niezależność polityczną aż do czasów Filipa V z dynastii Antygonidów (III/II w.). W późniejszej, rzymskiej historii Filippi zapisało się przede wszystkim jako miejsce bitwy stoczonej w 42 r. przez Marka Antoniusza i Oktawiana (późniejszego Augusta) z zabójcami Cezara - Brutusem i Kasjuszem.

Z macedońskich czasów zachowało się niewiele, większość zabytków pochodzi z czasów rzymskich, jako że kolejni cesarze przebudowywali miasto, które funkcjonowało jeszcze w czasach bizantyjskich i ottomańskich - nie wiadomo jednak, kiedy dokładnie zostało opuszczone.

Teatr Filipa II

Z oryginalnego miasta najlepiej zachował się ufundowany jeszcze przez Filipa II teatr; na zdjęciu fragment wejścia (parodos).

 Bazylika Justyniana

 W części południowej stanowiska najefektowniej prezentuje się wczesnobizantyjska bazylika z czasów Justyniana (VI w.); przed nią fragment rzymskiej agory.

Heroon

Z epoki hellenistycznej pochodzą ruiny heroonu czyli świątyni poświęconej kultowi bohaterów; w tym przypadku, jak świadczy odnaleziona niedawno inskrypcja, było to prawdopodobnie miejsce kultu deifikowanego Filipa II, czczonego jako heros-założyciel (ktistses) miasta.

O autorze
       Copyright

       

       

        Najlepsze Blogi